{"id":9163,"date":"2025-03-26T12:15:01","date_gmt":"2025-03-26T11:15:01","guid":{"rendered":"https:\/\/pgl.pl\/bulletin-pgl-vol-2\/eu-aviation-competitiveness-and-environmental-challenges-prospects-for-the-polish-presidency\/"},"modified":"2025-03-26T12:15:04","modified_gmt":"2025-03-26T11:15:04","slug":"eu-aviation-competitiveness-and-environmental-challenges-prospects-for-the-polish-presidency-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/pgl.pl\/en\/biuletyn-pgl-vol-3\/eu-aviation-competitiveness-and-environmental-challenges-prospects-for-the-polish-presidency-2\/","title":{"rendered":"EU Aviation Competitiveness and Environmental Challenges: Prospects for the Polish Presidency"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Lotnictwo od lat pozostaje jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych ga\u0142\u0119zi gospodarki Unii Europejskiej. W roku 2023[1]<\/sup><\/a> sektor zatrudnia\u0142 bezpo\u015brednio dwa miliony os\u00f3b, przynosz\u0105c 174 mld euro do unijnego PKB. Jednak wp\u0142yw gospodarczy lotnictwa znacznie wykracza poza sam\u0105 nominaln\u0105 bran\u017c\u0119. Nale\u017cy go ocenia\u0107 w ca\u0142o\u015bciowym kontek\u015bcie, bior\u0105cym pod uwag\u0119 \u0142a\u0144cuchy dostaw, koszty pracownicze i przede wszystkim zyski pochodz\u0105ce z sektora turystycznego nap\u0119dzanego przez transport lotniczy. Przyjmuj\u0105c tak\u0105 metodologi\u0119, zobaczymy, \u017ce wp\u0142yw lotnictwa na gospodark\u0119 UE si\u0119ga 760 mld euro i 9,2 mln miejsc pracy. To 4,4 proc. europejskiego zatrudnienia oraz 4,5 proc. PKB.<\/strong><\/p>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Prognozy Oxford Economics zak\u0142adaj\u0105, \u017ce do 2043 r. szeroko rozumiane lotnictwo i turystyka b\u0119d\u0105 zapewnia\u0142y nawet do 14 mln miejsc pracy i generowa\u0142y 1,5 bln euro PKB. Nie oznacza to jednak, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 unijnego sektora lotniczego rysuje si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w r\u00f3\u017cowych barwach \u2013 jednym z najwi\u0119kszych wyzwa\u0144 pozostaje utrzymanie jego globalnej konkurencyjno\u015bci, co przy ambitnych, a tym samym kosztownych celach \u015brodowiskowych Unii Europejskiej rodzi dylemat wymagaj\u0105cy politycznego rozwi\u0105zania na najwy\u017cszym szczeblu.<\/p>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

\u201eGotowi na 55\u201d<\/strong><\/p>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Cele unijnej polityki klimatycznej zapisano w pakiecie \u201eGotowi na 55\u201d
(\u201eFit for 55\u201d) przedstawionym przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 w 2021 r. W jego sk\u0142ad wchodz\u0105 liczne wnioski ustawodawcze (cz\u0119\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a ju\u017c wdro\u017cona), kt\u00f3re maj\u0105 ustanawia\u0107 nowe inicjatywy i zmienia\u0107 przepisy tak, aby polityka UE by\u0142a zgodna z celem klimatycznym, jakim jest osi\u0105gni\u0119cie redukcji emisji o co najmniej 55 proc. do 2030 r. (w por\u00f3wnaniu do emisji z roku 1990).<\/p>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

W ramach pakietu \u201eGotowi na 55\u201d zaproponowano m.in. zmiany w przyj\u0119tym jeszcze w 2005 r. unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji dwutlenku w\u0119gla (EU Emissions Trading System \u2013 EU ETS), polegaj\u0105ce m.in. na wycofaniu darmowych uprawnie\u0144 do emisji dla lotnictwa do 2026 roku[2]<\/sup><\/a><\/em><\/strong>. Obecnie do 2026 r. w\u0142\u0105cznie systemem ETS obj\u0119te s\u0105 tylko loty wewn\u0105trz EOG, aby da\u0107 ICAO czas na opracowanie i pe\u0142ne wprowadzenie mi\u0119dzynarodowego programu kompensacyjnego Carbon Offsetting and Reduction Scheme for International Aviation (CORSIA), kt\u00f3ry obejmuje loty i emisje z nimi zwi\u0105zane na trasach poza UE.<\/p>\n

W zwi\u0105zku z pakietem \u201eGotowi na 55\u201d opracowany zosta\u0142 tak\u017ce projekt ReFuelEU Aviation, kt\u00f3ry ma pom\u00f3c zmniejszy\u0107 \u015blad \u015brodowiskowy sektora lotniczego poprzez powszechne wdro\u017cenie zr\u00f3wnowa\u017conego paliwa lotniczego (Sustainable Aviation Fue<\/em>l \u2013 SAF). Od 1 stycznia 2025 r. minimalny udzia\u0142 SAF w mieszance paliwa tankowanego zosta\u0142 okre\u015blony na poziomie 2% i b\u0119dzie wzrasta\u0142 w spos\u00f3b przewidziany w regulacji wraz z up\u0142ywem lat. Rozporz\u0105dzenie zawiera tak\u017ce przepisy dotycz\u0105ce tzw. anti-tankeringu \u2013 za\u0142o\u017cenia, \u017ce roczna ilo\u015b\u0107 paliwa lotniczego pobieranego przez danego operatora statku powietrznego w danym unijnym porcie lotniczym wynosi co najmniej 90% wymaganego rocznego paliwa lotniczego. Obok ograniczonej dost\u0119pno\u015bci i aktualnej wysokiej ceny SAF jednym z istotnych wyzwa\u0144 jest dopuszczenie przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 stosowania systemu book&claim<\/em>, w ramach tzw. mechanizmu elastyczno\u015bci, aby umo\u017cliwi\u0107 dostawy SAF w UE bez fizycznego po\u0142\u0105czenia z miejscem ka\u017cdorazowego tankowania na ka\u017cdym wsp\u00f3lnotowym lotnisku. Mechanizm elastyczno\u015bci sam w sobie jest zaakceptowany przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 jako element ReFuelEU, jednak obecnie oczekujemy aktu delegowanego, uszczeg\u00f3\u0142owiaj\u0105cego jak dok\u0142adnie wygl\u0105da i funkcjonuje mechanizm.<\/p>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Unijny kompas konkurencyjno\u015bci<\/strong><\/p>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Kwestie konkurencyjno\u015bci unijnej gospodarki nie pozosta\u0142y niezauwa\u017cone. We wrze\u015bniu 2024 r., \u015bwiat\u0142o dzienne ujrza\u0142 tzw. Raport Draghiego, wzywaj\u0105cy do zwi\u0119kszenia konkurencyjno\u015bci UE oraz poluzowania ogranicze\u0144 biurokratycznych. W raporcie tym wskazano na poszerzaj\u0105c\u0105 si\u0119 luk\u0119 gospodarczej \u017cywotno\u015bci i atrakcyjno\u015bci mi\u0119dzy Uni\u0105 Europejsk\u0105 a USA i pa\u0144stwami azjatyckimi, na niekorzy\u015b\u0107 tej pierwszej.<\/p>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

W zakresie sektora lotnictwa dokument stwierdza, \u017ce warunkiem koniecznym dla zachowania przez UE konkurencyjno\u015bci jest zagwarantowanie sprawnie funkcjonuj\u0105cej, innowacyjnej i prosperuj\u0105cej bran\u017cy transportowej. Jednocze\u015bnie wskazuje, \u017ce w horyzoncie 2050 roku dojdzie do znacz\u0105cego wzrostu popytu na podr\u00f3\u017ce lotnicze (79 proc. w stosunku do poziomu z 2019 r. i oko\u0142o 50 proc. wzrostu zapotrzebowania w transporcie lotniczym). Tak wysoki poziom wzrostu przy jednoczesnej konieczno\u015bci realizacji kosztownego procesu dekarbonizacji sektora wymaga aktywnego dzia\u0142ania ze strony instytucji UE na rzecz wsparcia rodzimych przewo\u017anik\u00f3w lotniczych i lotnisk, tak aby mog\u0142y skutecznie konkurowa\u0107 z podmiotami spoza wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n

Pod koniec stycznia 2025 r., Komisja Europejska opublikowa\u0142a za\u015b \u201eKompas konkurencyjno\u015bci dla UE\u201d (\u201eA Competitiveness Compass for the EU\u201d[3]<\/sup><\/a><\/em><\/strong>), nawi\u0105zuj\u0105cy do Raportu Draghiego, kt\u00f3ry wskazuje, \u017ce jej dzia\u0142ania b\u0119d\u0105 skupia\u0142y si\u0119 na eliminowaniu luki innowacyjnej, opracowaniu wsp\u00f3lnego planu dzia\u0142ania na rzecz dekarbonizacji oraz zmniejszeniu nadmiernych zale\u017cno\u015bci zewn\u0119trznych i zwi\u0119kszeniu bezpiecze\u0144stwa. Zapowiedziano tak\u017ce opracowanie za\u0142o\u017ce\u0144 Clean Industrial Deal<\/em> (pierwszy kwarta\u0142 2025) oraz Sustainable Transport Investment Plan<\/em> (trzeci kwarta\u0142 2025), w ramach kt\u00f3rych mog\u0105 si\u0119 znale\u017a\u0107 propozycje istotne dla lotnictwa i poprawy jego konkurencyjno\u015bci. Postanowienia zawarte w tych dokumentach b\u0119d\u0105 stanowi\u0107 o nowym strategicznym otwarciu gospodarczym UE i mog\u0105 zdefiniowa\u0107 pozycj\u0119 konkurencyjn\u0105 europejskiego lotnictwa na kolejne dekady.<\/p>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Polska prezydencja w Radzie UE<\/strong><\/p>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Okazj\u0105 do podj\u0119cia w\u0105tk\u00f3w lotniczych, istotnych tak\u017ce dla funkcjonowania podmiot\u00f3w wchodz\u0105cych w sk\u0142ad Polskiej Grupy Lotniczej, jest trwaj\u0105ca od pocz\u0105tku stycznia polska prezydencja w Radzie Unii Europejskiej. W\u015br\u00f3d filar\u00f3w polskiej prezydencji znalaz\u0142o si\u0119 m.in. zapewnienie bezpiecze\u0144stwa i swobody dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, co ma oznacza\u0107 pog\u0142\u0119bienie jednolitego rynku, zmniejszenie obci\u0105\u017ce\u0144 biurokratycznych oraz przywracanie uczciwych warunk\u00f3w konkurencji na globalnym rynku dla przemys\u0142u Unii Europejskiej. Istotne maj\u0105 by\u0107 tak\u017ce kwestie transformacji energetycznej oraz zapewnienia bezpiecze\u0144stwa energetycznego[4]<\/sup><\/a><\/em><\/strong>.<\/p>\n

Polska Grupa Lotnicza aktywnie uczestniczy w dialogu publicznym w celu opracowania optymalnych \u015brodk\u00f3w, kt\u00f3re zajm\u0105 si\u0119 kwesti\u0105 konkurencyjno\u015bci sektora lotniczego UE. Takie zagadnienia, jak infrastruktura produkcji SAF (w Polsce nad uruchomieniem produkcji pracuje Orlen), obci\u0105\u017cenia fiskalne zwi\u0105zane z emisjami, udoskonalenie zarz\u0105dzania ruchem lotniczym, nale\u017c\u0105 do tych, kt\u00f3re wymagaj\u0105 dyskusji z instytucjami unijnymi oraz przedstawicielami sektora.<\/p>\n

Kwesti\u0105 istotn\u0105 dla konkurencyjno\u015bci lotnictwa europejskiego s\u0105 tak\u017ce wyzwania dotycz\u0105ce rozporz\u0105dzenia 261\/2004 reguluj\u0105cego prawa pasa\u017cer\u00f3w. Bran\u017ca dostrzega konieczno\u015b\u0107 wyeliminowania rozbie\u017cno\u015bci w orzeczeniach s\u0105d\u00f3w krajowych i Europejskiego Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015b\u0107 (TSUE) w tym zakresie, uproszczenia i ujednolicenia stosowania rozporz\u0105dzenia w UE, jak i zasadno\u015b\u0107 uregulowania dzia\u0142alno\u015bci firm po\u015brednicz\u0105cych (kt\u00f3re cz\u0119sto pobieraj\u0105 20\u200a\u2013\u200a50% odszkodowania nale\u017cnego pasa\u017cerowi). Europa ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 jednoczesnego utrzymania swojego przyw\u00f3dztwa w redukcji emisji w lotnictwie, stania si\u0119 pot\u0119g\u0105 technologiczn\u0105 w dziedzinie zr\u00f3wnowa\u017conych technologii lotniczych oraz utrzymania swojego cenionego portfela linii lotniczych o wysokiej jako\u015bci i dost\u0119pno\u015bci. Jednak \u0142\u0105czne osi\u0105gni\u0119cie tych cel\u00f3w wymaga priorytetowego traktowania konkurencyjno\u015bci jako g\u0142\u00f3wnej wytycznej.<\/p>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Nasza perspektywa jako bran\u017cy i jako PLL LOT jest jasna. W pe\u0142ni uznajemy i popieramy konieczno\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144 dekarbonizacyjnych i uczynienie lotnictwa oraz szerzej \u2013 ca\u0142ego transportu i przemys\u0142u przyjaznym dla \u015brodowiska. Mamy te\u017c jednak pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 koszt\u00f3w zwi\u0105zanych z transformacj\u0105 klimatyczn\u0105. Europa jest w awangardzie zmian w tym zakresie, ale dostrzegamy te\u017c, \u017ce obni\u017ca to konkurencyjno\u015b\u0107 europejskiego lotnictwa wzgl\u0119dem podmiot\u00f3w z innych region\u00f3w, kt\u00f3re nie musz\u0105 w tak szybkim tempie dostosowywa\u0107 si\u0119 do daleko id\u0105cych regulacji. Na konkurencyjno\u015b\u0107 przewo\u017anik\u00f3w unijnych wp\u0142ywaj\u0105 tak\u017ce kwestie zwi\u0105zane z przepisami w zakresie odszkodowa\u0144 dla pasa\u017cer\u00f3w czy zachwianie konkurencji wynikaj\u0105ce z zamkni\u0119cia przestrzeni powietrznej Rosji. Komisja Europejska planuje zmiany w regulacjach slotowych, rozporz\u0105dzeniu dotycz\u0105cym op\u0142at lotniskowych, dyrektywie handlingowej czy wreszcie rozporz\u0105dzeniu 1008\/2008 w sprawie wsp\u00f3lnych zasad wykonywania przewoz\u00f3w lotniczych na terenie Wsp\u00f3lnoty. Jeste\u015bmy przekonani, \u017ce w czasie polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej g\u0142os bran\u017cy w tych sprawach b\u0119dzie s\u0142yszalny. PLL LOT s\u0105 aktywnym cz\u0142onkiem IATA, jedn\u0105 z kluczowych linii w stowarzyszeniu Airlines International Representation in Europe czy wreszcie cz\u0142onkiem za\u0142o\u017cycielem dzia\u0142aj\u0105cego w Brukseli Zwi\u0105zku Pracodawc\u00f3w Business & Science Poland. Skutecznie wykorzystujemy te platformy do komunikowania potrzeb bran\u017cy lotniczej i kszta\u0142towania przysz\u0142ych regulacji.<\/em><\/p>\n

Grzegorz Michorek<\/strong><\/em>
Zast\u0119pca Dyrektora Biura Siatki ds. Alians\u00f3w i Relacji Zewn\u0119trznych<\/em>
Polskie Linie Lotnicze LOT<\/em><\/p>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Podstaw\u0105 dzia\u0142a\u0144 zmierzaj\u0105cych do kszta\u0142towania \u015brodowiska regulacyjnego s\u0105 analizy i stanowiska przegotowane przez naszych ekspert\u00f3w z Biura Paliw, Biura Compliance, Prawnego czy Operacyjnego, jak r\u00f3wnie\u017c bezpo\u015brednio pochodz\u0105ce ze Sp\u00f3\u0142ek Grupy PGL. Materia\u0142y z jednostek merytorycznych s\u0105 zbierane, opracowywane, a nast\u0119pnie komunikowane starannie wybranymi kana\u0142ami przez Dzia\u0142 Alians\u00f3w i Relacji Zewn\u0119trznych dzia\u0142aj\u0105cy w ramach Biura Siatki. Przy tej okazji chcia\u0142bym wyrazi\u0107 szacunek dla profesjonalizmu, jako\u015bci wsp\u00f3\u0142pracy i wsparcia, jakie otrzymujemy w naszych dzia\u0142aniach.<\/em><\/p>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Wybrane Unijne regulacja dla rynku lotniczego. Sprawd\u017a u \u017ar\u00f3d\u0142a<\/p>\n

(i) Sustainability<\/strong><\/p>\n